دانشجوی علوم قرآنی هستم. تصمیم دارم با درج نگاشته هایم، فرصتی برای نقد و بررسی و اصلاح اندیشه هافراهم آید. باسپاس .

 
گزارشی از چند کتاب فرهنگ لغت عربی
نویسنده :
تاریخ : شنبه 19 اردیبهشت 1394

بسمه تعالی

امام علی(علیه السلام): بر شما باد بگفتارهاى سنجیده با خرد نه بهر چه روایت شود، همت کم‏خردان جمع روایات است و همت دانشمندان درایت‏ و فهم، هم را دیدار کنید و حدیث را یادآور شوید و اگر نکنید کهنه شود و از دست برود. (گنجینه معارف شیعه إمامیه ، ج2، ص29)

 

گزارشی از چند کتاب لغت

اخیرا در یکی از مراجعات به کتابخانه دانشکده علوم قرائت تهران از 11 کتاب فرهنگ لغت، واژه عجز مورد بازدید واقع شد که ماحصل هریک به همراه شرح مختصری از شیوه نگارش آنها در ادامه می آید:

1-    العین

مولف: ابوعبدالرحمن خلیل بن احمد فراهیدی(100- 175 هن)

خلیل در العین روش جدیدی را که تا آن زمان در میان عرب متداول نبود ابداع و لغات را براساس آن دسته بندی نمود. خلیل در جمع واژگان بر دو اصل تکیه داشت؛ یکی مخارج حروف و دیگری طبقه بندی واژگان بر پایه محاسبات ریاضی است.

ابن کیسان از مردی از خلیل نقل می کند : به همزه از این جهت آغاز نکردم که در آن نقص و تغییر و حذف رخ می­دهد و با الف شروع نکردم چون در آغاز کلمه نیاید و در اسم و فعل و حرف جز زاید و یا مبدل نیست، و با هاء نیز شروع نکردم چون مهموسه­ی خفیه است و برایش صدایی نیست. پس به جایگاه دوم آمدم که در ان عین و حاء بود و عین را از حاء آشکارتر دیدم و به آن شروع کردم تا در تالیف نیکوتر باشد.

خلیل حروف الفبا را بر اساس ترتیب تصاعدی مخرج آن­ها دسته بندی نموده است، به این صورت که از پایین ترین مخرج که حلق است شروع و به نزدیک ترین ان به لب پایان می دهد. زبان شناسان این دسته بندی را روش الفبایی-آوایی نامیده اند که بصورت زیر است:

ا) ع،ح،ه،خ،غ «حروف حلقی»

2) ق،ک «حروف لهَوی»

3) ج، ش،ض «حروف شجری»

4)ص،س،ز «حروف اَسَلی»

5)ط،د،ت «حروف نطعی»

6)ظ،ذ،ث «حروف لثوی»

7)ر،ل،ن «حروف ذولقی»

8)ف،ب،م «حروف شفوی»

9)و،ا،ی،همزه «حروف جوفی»

خلیل مخارج را بر اساس مخرج در چهار گروه دسته بندی کرد: حلقی(1)، زبانی(2-7)، لبی(8)، هوایی(9)

در کتاب العین به 653 آیه قرآن و 428 مرود از احادیث در توضیح معنای واژه ها استشهاد کرده است.

عجز: أعجزنی فلان اذا عجزت عن طلبه و إدراکه. والعجزُ نقیض الحزم. و عَجَزَ یَعجِزُ عجزا فهو عاجزً ضعیف. قال الأعشی: فذاک و لم یُعجِز من الموت ربَّه.

2-     مقاییس اللغه

مولف: ابی الحسین احمد بن فارس زکریا متوفی 395 ه)

او واژگان را از کتاب همزه آغاز و به کتاب یاء پایان می دهد. آن گاه هرکتاب را به سه باب  ثنائی و رباعی مضاعف، باب ثلاثی اصلی و باب کلمات بیشتر از سه حرف اصلی تقسیم نموده است. حرف دوم را هم بر اساس حروف الفبا شروع کرده است. و ذیل واژه عجز آن چنین آمده:

عجز: العین و الجیم و الزاء اصلانِ صحیحان، یدلُّ احدهما علی الضعف، والاخر علی مؤخَّرالشیء.

3-     الصحاح

مولف: ابونصر اسماعیل بن الحماد الجوهری. تاریخ وفات او دقیقا مشخص نیست.از لغویان قرن چهارم محسوب می شود.

نام اصلی این کتاب «تاج اللغه و صحاح العربیه» و معروف به صحاح است.

بر اساس حرف آخر کلمات و با ترتیب الفبایی تالیف شده. باب را برای حرف آخر و فصل را برای حرف اول برگزید. در باب زا فصل العین چنین آمده است:

والعَجزُ: الضعف. تقول: عَجَزتُ عن کذا.

والاعجازهُ : ما تُعظَّمُ به المرأهُ عجیزتَها.

4-     المفردات فی الفاظ القرآن

مولف: حسین بن محمد معروف به راغب اصفهانی (502-425 هجری)

در مقدمه چنین آمده است: نخستین علمی که برای درک و فهم قرآن نیاز داریم و لازم است مورد توجه قرار گیرد، تحقیق در الفاظ مفرد و واژگان قران است.

این کتاب براساس ریشه کلمات قرآن و با ترتیب الفبایی تالیف شده است.

إعجاز: عاجز و ناتوان کردن

وَأَنَّا ظَنَنَّا أَنْ لَنْ نُعْجِزَ اللَّهَ فِی الْأَرْضِ وَلَنْ نُعْجِزَهُ هَرَبًا« جن12» ،  وَاعْلَمُوا أَنَّکُمْ غَیرُ مُعْجِزِی اللَّهِ وَأَنَّ اللَّهَ مُخْزِی الْکَافِرِینَ«توبه2»، وَمَا أَنْتُمْ بِمُعْجِزِینَ«یونس53»،  إِنَّهُمْ لَا یعْجِزُونَ«انفال59»

5-     مجمع البحرین و مطلع النیرین فی غریب الحدیث و القرآن الشریفین

مولف: فخرالدین بن محمد طریحی ( م 1085)

این کتاب بر اساس ریشه لغات روایی شیعه و با ترتیب الفبایی تالیف شده است. در صفحه 124 چنین آمده"

عجز: ( و ما انتم بمعجزین) [29/22]

الإعجاز : أن یأتی الانسان بشیءٍ یعجزُ خصمه و یقصرُ دونه.

6-     لسان العرب

مولف: ابی الفضل جمال الدین محمدبن مکرم ابن منظور الافریقی المصری (م. 711ق)

وی در مقدمه لسان العرب، شرافت زبان عربی را به جهت نزول قرآن می داند.

روش ابن منظور در لسان به این صورت است که، حروف زائد واژگان را حذف و حروف اصلی محذوف و عله را اصل خود بازگردانده و شکل مفرد، مذکر و غیر مصغر واژگان را مبنای کار خود قرار داده است. نزدیک به هشتادهزار واژه در آن گرد امده است. در لسان به حدود پنج هزار آیه و بیش از هفت هزار حدیث استشهاد نموده است.

این کتاب بر اساس الفبای حرف آخر کلمات نگاشته شده و دارای 28 باب به تعدا حروف الفبا است. در مجلد الخامس در فصل العین المهمله ذیل عجز چنین آمده است:

عجز: العَجزُ: نقیض الحَزم، عَجَزَ عن الأمر یَعجِزُ و عَجِزَ عجزاً فیهما؛

7-     قاموس قرآن

مولف: سیدعلی اکبر قرشی(1307ش)

این کتاب براساس کلمات قرآن و ترتیب حروف الفبا تالیف شده است.

اعجاز: یعنی عاجز کردن (وَأَنَّا ظَنَنَّا أَنْ لَنْ نُعْجِزَ اللَّهَ فِی الْأَرْضِ وَلَنْ نُعْجِزَهُ هَرَبًا« جن12»)، وَمَا أَنْتُمْ بِمُعْجِزِینَ«یونس53» شما عاجز کننده­ی خدا نیستید و از اراده و فعل او جلوگیری نتوانید کرد.

8-     تاج العروس من جواهرالقاموس

مولف: السید محمد مرتضی بن محمد الحسینی الزبیدی ( متوفی 1205ق )

همان گونه که از نام کتاب«تاج العروس من جواهر القاموس» پیدا استف این کتاب در شرح «قاموس المحیط»فیروز آبادی نوشته شده است. نزدیک 120 هزار لغت در تاج العروس گردآوری شده است.

 بر اساس حرف آخر ریشه کلمه تالیف شده مثلا واژه عجز در باب زا، فصل العین قرار گرفته است. در جلد 15-16 و جزء خامس عشر ذیل کلمه عجز چنین آمده است؛

عجز: (العجز، مثلثه)، العجز ( کَندُس و کَتِف)، خمس لغات، والضم لُغتان فی العَجزُ بمعنی( مؤخَّر الشیءِ، أی آخِره)

9-     التحقیق

مولف: حسن المصطفوی

این کتاب بر اساس ریشه کلمات و ترتیب الفبا تالیف شده است.

عجز: أصلان صحیحان یدلّ احدهما علی الضعف، و الاخر علی مؤخّر الشیء

10-  الفروق فی اللغه

مولف: ابوهلال عسکری( متوفی 395 ه)

در جلد اول صفحه 277 د رتفاوت میان عجز و منع چنین آمده:

تفاوت میان عجز و منع آنست که عجز، مضادّ قدرت است همچون تضاد ناسازگاریها.

عجز به متعلق قدرت وابستگی دارد، البته بطور عکس، در صورتی که منع آن چیزی است که به خطر آن قدرتمند ، از انجام فعل متعذر است. منع با عجز رابطه ای ندارد.

11-  النهایه فی غریب الحدیث و الاثر

مولف:  ابن الاثیر( 544- 606 ه)

بر اساس الفبای حرف آخر کلمه و بعد کلمه دوم ، در باب العین مع الجیم ذیل واژه عجز چنین آمده است:

(عجز) فیه «لاتدبّروا أاعجازَ اُمورٍ قد وَلَّت صدورها»

الاعجازُ جمع عَجزٍ و هو مؤخر الشیء یریدُ بها اواخِرَ الامور، و صدورها أوائلها، یحرِّض علی تدبُّر عواقِب الامور قبل الدخول فیها، و لا تُتبَع عند تَوَلّیها و فواتِها.

 

رحیم زاده

 




::
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
girl4escort یکشنبه 18 فروردین 1398 08:47 ب.ظ
"We need to build completely to another crescendo, cheri," he said.
"And then we will have an ending that might be as none before."

His smile was decadent, his eyes were filled up with lust, along with the soft skin of his hard cock against my sex was having its intended effect.
I'd been feeling a stronger arousal now as I felt his
cock slide between my sensitive lips. I felt your
head of his cock push agonizingly at the entrance of my
pussy, and I desired him to thrust into me hard.

Instead he pulled back and slid his hardness back as much as my clit.


I was aching to obtain him inside, and I was able to tell
that his ought to push that wonderful hard cock inside me
was growing. His moans grew to fit mine, and I knew the experience of my wet pussy lips about the head of his cock was getting excessive for of
us.

"Permit finale begin," he said, and the man slid the
tip of his cock inside me.

We both gasped when he held his cock there to get a moment.
I contracted my pussy to pull him further inside, and that he threw his
head back within the sensation. Inch by excruciating inch he pushed his cock inside me, every time I squeezed
my pussy around him. His cock felt wonderful
mainly because it filled me, but I desired it all inside me.

I rolled aside and rested my leg against his shoulder, and hubby
plunged his cock up in.
sexViero یکشنبه 18 فروردین 1398 08:26 ب.ظ
http://willpaydayloans.com/ - loan online payday quick personal loans people bad credit <a href="http://willpaydayloans.com/">fast loan quick</a>
jnbsniff یکشنبه 18 فروردین 1398 06:35 ب.ظ
http://viponlinepaydayloans.com/ - my fast cash payday loans people bad credit <a href="http://viponlinepaydayloans.com/">cash day</a>
hhjgueby یکشنبه 18 فروردین 1398 05:06 ب.ظ
http://hopcashpaydayloans.com/ - las vegas payday loan online loans bad credit <a href="http://hopcashpaydayloans.com/">cash today payday loan</a>
tvsideap یکشنبه 18 فروردین 1398 08:50 ق.ظ
http://jojoloanspayday.com/ - pay day laon instant payday loan no credit <a href="http://jojoloanspayday.com/">hour payday loans</a>
http://www.amfms.ro/anexa یکشنبه 18 فروردین 1398 07:03 ق.ظ
オメガスーパーコピーブランド時計(N級品)信用店
http://tinhuybacgiang.org.vn/tintucsukien?page=2 یکشنبه 18 فروردین 1398 03:44 ق.ظ
韓国ゴヤール財布コピー代引き|ゴヤールスーパーコピー長財布通販!
jjaiWoomi شنبه 17 فروردین 1398 11:04 ب.ظ
http://paydayiloans.com/ - and cash advance lead loans <a href="http://paydayiloans.com/">quick cash loan</a>
llaextem شنبه 17 فروردین 1398 07:04 ب.ظ
http://joonlinepaydayloans.com/ - pay day laon 1 hour payday loans no faxing <a href="http://joonlinepaydayloans.com/">10 dollar payday</a>
lopShask شنبه 17 فروردین 1398 03:15 ب.ظ
http://cashpaydayloansi.com/ - 100 advance cash online payday cash loans <a href="http://cashpaydayloansi.com/">quick and easy loan</a>
minecraft شنبه 17 فروردین 1398 01:51 ب.ظ
I do accept as true with all the ideas you've introduced for your post.

They're very convincing and can definitely work. Still,
the posts are very short for beginners. May just you please extend them a
little from next time? Thank you for the post.
https://www.newinfosec.ru/privacy جمعه 16 فروردین 1398 09:10 ب.ظ
ブランドコピー財布専門店スーパーコピー財布
grsUrilt جمعه 16 فروردین 1398 06:57 ب.ظ
[url=http://applygousavx.com/]get cash loan[/url] cash loan no credit check <a href="http://applygousavx.com/">500 cash loan</a>
fsaCoumb جمعه 16 فروردین 1398 02:22 ب.ظ
[url=http://myleaderusa.com/]bad credit quick cash[/url] credit card consolidation loan <a href="http://myleaderusa.com/">pay day loan california</a>
http://biznesars.ru/pdfgazeta جمعه 16 فروردین 1398 11:30 ق.ظ
弊社ではメンズとレディースのブランド ベルト スーパーコピー、ブランド ベルト 偽物ランド ベルト コピーなど世界有名なブランドコピー商品激安通販!
tghBleap جمعه 16 فروردین 1398 07:52 ق.ظ
[url=http://fastpaydayloansi.com/]cash day[/url] bad credit payday loan <a href="http://fastpaydayloansi.com/">quick cash advances</a>
evsViero پنجشنبه 15 فروردین 1398 09:39 ب.ظ
[url=http://loandkc.com/]cash advance san jose[/url] bad credit personal installment loan <a href="http://loandkc.com/">cash loan for people with bad credit</a>
btgsniff پنجشنبه 15 فروردین 1398 09:32 ب.ظ
[url=http://goapplynowa.com/]cash advance service[/url] car title payday loans <a href="http://goapplynowa.com/">payday advance cash</a>
bushcraft knife care پنجشنبه 15 فروردین 1398 08:15 ب.ظ
I want to know the basic skills for bushcraft.
byjgueby پنجشنبه 15 فروردین 1398 06:45 ب.ظ
[url=http://leaderapply.com/]instant money online[/url] bad credit instant payday loan <a href="http://leaderapply.com/">new hampshire payday loan</a>
minecraft پنجشنبه 15 فروردین 1398 05:30 ب.ظ
Great article. I will be facing many of these issues as well..
http://rondresselphotography.com پنجشنبه 15 فروردین 1398 05:06 ب.ظ
ブランド時計スーパーコピー通販?銀座時計?は人気のスーパーコピー時計豊富に取り揃えております?スーパーコピー時計業界で
https://www.richmondhood.com/events/ پنجشنبه 15 فروردین 1398 02:09 ق.ظ
当店業界最強ロレックスコピー代引き時計N級品を専門に 扱っています,2年の品質保証
nniWoomi پنجشنبه 15 فروردین 1398 12:06 ق.ظ
[url=http://mobilleaderapply.com/]no credit payday loan[/url] account now payday loans <a href="http://mobilleaderapply.com/">cash all</a>
Jav Online چهارشنبه 14 فروردین 1398 10:51 ب.ظ
great
gwfextem چهارشنبه 14 فروردین 1398 07:54 ب.ظ
[url=http://applygopayday.com/]1000 fast cash[/url] apply for a payday loan <a href="http://applygopayday.com/">cash avance</a>
tghShask چهارشنبه 14 فروردین 1398 03:57 ب.ظ
[url=http://applygoleader.com/]fast cheap loans[/url] capital finance one payday loans <a href="http://applygoleader.com/">cash usa net</a>
solarmovies چهارشنبه 14 فروردین 1398 11:31 ق.ظ
i like your post. it's nice. please support my web http://solarmoviesc.to/
grsUrilt چهارشنبه 14 فروردین 1398 10:04 ق.ظ
[url=http://buyjeacialonline.com/]buy real cialis online[/url] viagra alternatives <a href="http://buyjeacialonline.com/">trusted online pharmacy reviews</a>
https://www.protekgroup.com/dlya_morozhenogo/ چهارشنبه 14 فروردین 1398 07:55 ق.ظ
インターネット通販総合ショッピングサイトでございます。スーパーコピーブランドは顧客満足度No.1で、品質保証と親切で
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 31 تا 60
 
» تعداد مطالب :
» تعداد نویسندگان :
» آخرین بروز رسانی :
» بازدید امروز :
» بازدید دیروز :
» بازدید این ماه :
» بازدید ماه قبل :
» بازدید کل :
» آخرین بازدید :